kontakt @
      strona główna | mapa ostrowa


Ryc.1
Słup przydrożny z rzeĽbami Pawła Brylińskego, Topola Mała.
Fot. Stanisław Błaszczyk



Ryc.2
Rekonstrukcja słupa z Chrystusem Pojmanym, Topola Mała.
Fot. Ewa Chmielewska



TOPOLA MAŁA



      W Topoli Małej nad star± szos± z Ostrowa do Odolanowa (obecnie Topola Mała nr 47) stał słup przydrożny z postaci± Chrystusa Spętanego, cierniem Koronowanego. Znajdował się na polu Andrzeja Grzegorowskiego i jego żony Agnieszki z domu Jędraszczyk. Ufundowały go wspólnie rodziny Jędraszczyków i Grzegorowskich.

      Stanisław Błaszczyk udokumentował obecno¶ć słupa zdjęciem (Ryc. 1), wykonanym przed II wojn± ¶wiatow± i przyporz±dkował go do zespołu warsztatowego Pawła Brylińskiego. Podkre¶laj±c jego klasycystyczne wyposażenie architektoniczne, ocenił go jako jedno z ładniejszych i oryginalniejszych dzieł sztuki ludowej.

      Na zdjęciu widoczne s± płasko rzeĽbione figury ¶więtych, umieszczone w dwóch kondygnacjach na lewej i frontalnej stronie słupa - wsparte na konsolach, charakterystycznych dla warsztatu Mistrza z Masanowa. Kondygnacje rozdziela i zamyka dookolny klasycystyczny gzyms, który stanowi podstawę pełnoplastycznej postaci Chrystusa, umieszczonej na szczycie. Z frontu słupa pod figur± Pojmanego umieszczona jest postać Matki Boskiej Bolesnej, niżej rzeĽba ¶w. Rocha, na lewym boku od góry figura ¶w. Jana a pod nim ¶w. Antoniego z Dzieci±tkiem Jezus.

      Niestety, w roku 1941 słup podzielił losy polskich kapliczek i krzyży przydrożnych, zniszczonych przez hitlerowców. Po wojnie postawiono na jego miejscu żelazny krzyż, który stał do 1956 roku.

      Obecnie na starym miejscu stoi rekonstrukcja Bożej Męki Pawła Brylińskiego (Ryc.2). Kopia słupa z figurami, wykonanymi przez artystów rzeĽbiarzy, ufundowana została przez rodzinę Grzegorowskich. Mieszkańcy Topoli Małej mog±, jak przed laty ich przodkowie, w drodze na pole odmawiać pacierze przed Chrystusem Nazareńskim, Matk± Bolesna i ¶więtymi patronami.

      Pami±tki po Pawle Brylińskim znajduj± się także w zbiorach prywatnych oraz muzealnych. Na fotografii (Ryc. 3) pochodz±cej ze zbiorów prywatnych wnęki fasady jednego z domów w Topoli Małej, zdobione figurami Matki Boskiej z Dzieci±tkiem Jezus i Chrystusa Frasobliwego, które wyrzeĽbił Paweł Bryliński.
Ryc. 3
Topola Mała. Fasada domu z rzeĽbami Matki Boskiej [Różańcowej] i Chrystusa Frasobliwego dłuta Pawła Brylińskiego.
Fotografia dawna ze zbiorów prywatnych.


Ryc. 4

RzeĽba Chrystusa Frasobliwego.
Muzeum Etnograficzne Wrocław.
Fot.Stanisław Błaszczyk

Ryc. 5

Ryc. 6
Matka Boska [Różańcowa] z Dzieci±tkiem (przed konserwacj±), rzeĽba Pawła Brylińskiego, Topola Mała. Zbiory prywatne.
Fot. Ewa Chmielewska



Ryc.7

Ryc.8

Ryc.10
Chrystus Pojmany, rzeĽba dłuta Pawła Brylińskiego (przed konserwacj±),
Zbiory prywatne. Topola Mała.
Fot. Ewa Chmielewska

copyright©2006 E.Chmielewska, D.Majchrzak